فصل اول-کلیات
ماده 1– دستمزد کارشناسان پس از گزارش و اظهارنظر کارشناسی در حدود صلاحیت آن‌ها از طرف اشخاص حقیقی و یا حقوقی طبق مقررات این تعرفه محاسبه و پرداخت می‌گردد.
تبصره– منظور از کانون در این تعرفه، کانون کارشناسان رسمی دادگستری و منظور از مرکز، مرکز وکلاء، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه می‌باشد.
ماده 2– مراجع قضائی، وزارتخانه‌ها، سازمان‌های دولتی و ارگان‌ها و نهادها و شهرداری‌ها و مؤسسات وابسته به آن‌ها در تعیین دستمزد کارشناسی مکلفند بر اساس مقررات این تعرفه عمل نمایند.
تبصره 1– در موارد خاص که مرجع قضائی در پرونده‌های کیفری برای کشف جرم و تعیین علت و علل و مشخص نمودن واقعیت اقدام به تعیین کارشناس می‌نماید، تعیین دستمزد متناسب با کمیت و کیفیت پرونده با همان مرجع می‌باشد.
تبصره 2– در صورت عدم استطاعت مالی متقاضی کارشناسی، به تشخیص قاضی پرونده حق‌الزحمه کارشناسی تا میزان معینی به‌وسیله دادگاه کاهش می‌یابد، ولی به هر حال پرداخت هزینه‌ها یا وسیله اجرای قرار کارشناسی، مانند ایاب و ذهاب و غیره به عهده متقاضی می‌باشد.
تبصره 3– در مورد مناطق محروم و یا اشخاص حقیقی که استطاعت کافی ندارند حسب مورد به تشخیص قاضی پرونده، مرکز یا کانون مربوط حق‌الزحمه این تعرفه تا 50 درصد کاهش می‌یابد.
تبصره 4– در صورت قادر نبودن متقاضی کارشناسی به پرداخت حق‌الزحمه به تشخیص مرجع قضائی مربوط، مراتب جهت معرفی کارشناس معاضدتی حسب مورد به کانون یا مرکز اعلام تا معرفی گردد.
ماده 3– در کارشناسی‌ها چنانچه موضوع کارشناسی مربوط به جزئی از کل بوده ولی اظهارنظر کارشناسی مستلزم بررسی در کل کار مربوطه باشد، دستمزد با پیشنهاد کارشناس و موافقت مقام ارجاع‌کننده بر مبنای کل کار انجام‌شده محاسبه و پرداخت خواهد شد.
ماده 4– (اصلاحی 1402/8/20)– کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی مکلف اند کارشناس یا هیات کارشناسی را از کارشناسان محل وقوع مورد ارزیابی انتخاب یا درخواست نمایند و دستمزد کارشناسی را در صورتی که قابل برآورد نباشد حسب مورد به طور علی‌الحساب به حساب کانون یا مرکز تودیع و قبض آن را در پرونده مربوط پیوست نمایند. در این صورت، کارشناسان رسمی مکلف اند پس از تودیع دستمزد نسبت به انجام کارشناسی اقدام نمایند.
ماده 5– درصورتی‌که کارشناس اقدام به کارشناسی نموده ولی به دلیلی که خارج از حیطه اختیار وی باشد اجرای کارشناسی منتفی گردد، محق دریافت بخشی از دستمزد متناسب با کارهای انجام شده و یا وقت صرف شده خواهد بود؛ به‌شرط اینکه از حداقل مقرر در این تعرفه کمتر نباشد. به‌علاوه، چنانچه وی در این رابطه به محل اجرای قرار کارشناسی مسافرت نموده باشد، هزینه سفر، اقامت و فوق‌العاده روزانه وی بر مبنای ضوابط این تعرفه پرداخت می‌شود.
ماده 6– درصورتی‌که اجرای قرار کارشناسی مستلزم عزیمت به خارج از شهر یا محل اقامت کارشناس باشد، تأمین وسیله ایاب و ذهاب و محل اقامت مناسب و غذا به عهده متقاضی بوده و علاوه بر دستمزد کارشناسی، فوق‌العاده مأموریت کارشناس برای هر روز مسافرت به مأخذ روزانه مبلغ 3.000.000 ریال برای مأموریت داخل استان محل اقامت کارشناس و مبلغ 6.000.000 ریال برای مأموریت خارج از استان محل اقامت کارشناس پرداخت خواهد شد. چنانچه متقاضی قادر به تأمین وسیله ایاب و ذهاب و اقامت نباشد و کارشناس برای انجام کارشناسی رأساً و به هزینه خود نسبت به تهیه موارد فوق‌الذکر اقدام نماید، علاوه بر دستمزد و فوق‌العاده مأموریت، هزینه‌های مربوط در وجه کارشناس پرداخت خواهد شد.
تبصره 1– درصورتی‌که انجام کارشناسی مستلزم عزیمت به خارج از کشور باشد، حق‌الزحمه انجام امور مربوط و کلیه هزینه‌های سفر و پرداخت فوق‌العاده روزانه هم‌ردیف مدیران کل به عهده متقاضی می‌باشد.
تبصره 2– چنانچه مبنای محاسبه حق‌الزحمه کارشناسی‌های خارج از کشور مطابق ضوابط این دستورالعمل پول سایر کشورها باشد، پس از تبدیل ارز به ریال بر اساس نرخ رسمی بانک مرکزی طبق جدول گروه مربوطه پرداخت خواهد شد.
تبصره 3– تأمین وسیله ایاب و ذهاب اجرای قرار کارشناسی درون شهرها به عهده متقاضی می‌باشد.
ماده 7– دستمزد تأمین دلیل با توجه به کمیت و کیفیت خدمات کارشناسی مورد نیاز از طرف مقام ارجاع‌کننده تعیین می‌شود و حداقل 4.000.000 ریال می‌باشد.
ماده 8– هزینه انجام کلیه آزمایش‌ها و تهیه نمونه‌های لازم و گمانه‌زنی در مورد کارشناسی رایانه‌ای، هزینه بازیابی اطلاعات و سایر مواردی که طبق نظر کارشناسی برای امر کارشناسی ضروری باشد، به عهده متقاضی است و در صورت اختلاف و ضرورت انجام اقدامات مذکور، حسب مورد نظر کانون یا مرکز مربوط معتبر است.
ماده 9– در مواردی که برای بعضی از ارجاعات کارشناسی در این تعرفه دستمزد تعیین نشده باشد و نیز مواردی نظیر بررسی فنی و تکنولوژی سیستم‌ها و تعیین نقائص و سایر موارد حق‌الزحمه کارشناس با توجه به اهمیت و تخصصی بودن مورد به پیشنهاد کارشناس و موافقت مقام ارجاع‌کننده کانون یا مرکز تعیین می‌گردد و حداقل دستمزد 6.000.000 ریال خواهد بود.
ماده 10– در مواردی که موضوع کارشناسی مربوط به سال‌های قبل از تاریخ انجام کارشناسی باشد، دستمزد طبق قیمت روز بر اساس این تعرفه محاسبه و پرداخت خواهد شد.
ماده 11 (اصلاحی 1402/8/20)– دستمزد ارزیابی‌ها برای کلیه رشته‌های کارشناسی رسمی دادگستری در هر مورد ارجاعی به شرح ذیل تعیین می‌گردد:
تا 250 میلیون ریال-به صورت مقطوع 6.000.000 ریال
0.45 درصد-از 250 میلیون و یک ریال تا یک میلیارد ریال نسبت به مازاد
0.30- درصد-از 1 میلیارد و 1 ریال تا 5 میلیارد ریال نسبت به مازاد
0.15 درصد-از 5 میلیارد و 1 ریال تا 30 میلیارد ریال نسبت به مازاد
0.09 درصد-از 30 میلیارد و 1 ریال تا 150 میلیارد ریال نسبت به مازاد
0.07 درصد-از 150 میلیارد و 1 ریال تا 500 میلیارد ریال نسبت به مازاد
0.03 درصد-از 500 میلیارد و 1 ریال تا 1000 میلیارد ریال نسبت به مازاد
0.022 درصد-از 1000 میلیارد و 1 ریال تا 2000 میلیارد ریال نسبت به مازاد
0.018 درصد-از 2000 میلیارد و 1 ریال تا 4000 میلیارد ریال نسبت به مازاد
0.012 درصد-از 4000 میلیارد و 1 ریال به بالا نسبت به مازاد
حداکثر دستمزد مقرر در این ماده و تبصره‌های آن برای هر کارشناس 1.180.000.000 ریال است.
رعایت این سقف در کلیه تعرفه‌های تعیین شده در این دستورالعمل الزامی است و ضرایب افزایشی نیز در محدوده سقف تعیین شده قابل اعمال است.
تبصره 1 (اصلاحی 1402/8/20)- در صورتی که ارزش موضوع کارشناسی 50.000 میلیارد ریال یا بالاتر باشد شورای عالی کارشناسان و مرکز حسب مورد با کسب نظر کانون و یا مرکز استان مربوط، از بین کارشناسان استان محل کارشناسی، نسبت به انتخاب اعضای هیات کارشناسی، میزان دستمزد و روش پرداخت آن اتخاذ تصمیم می‌نماید.
رئیس شورای عالی کارشناسان و رئیس مرکز، گزارش تعیین تعرفه کارشناسی‌های مشمول این تبصره را، هر 3 ماه یک بار به حوزه ریاست قوه قضاییه ارسال می‌کنند.
تبصره 2 (اصلاحی 1402/8/20)- در هر مورد که انجام کارشناسی موضوع این ماده شامل موارد متعدد باشد، مجموع مبالغ مندرج در گزارش مبنای محاسبه قرار می‌گیرد. لیکن در صورتی که محل موضوع ارزیابی در عرصه‌های متفاوت یا مربوط به اشخاص حقوقی یا حقیقی مختلف باشد، ارزیابی‌ها به طور جداگانه مبنای محاسبه قرار خواهد گرفت.
تبصره 3 (اصلاحی 1402/8/20)- دستمزد بررسی اختلاف بین کارفرمایان، پیمانکاران، مهندسان مشاور و همچنین قراردادهای مربوط و دستمزد کنترل و تعیین صورت وضعیت برای کلیه رشته‌ها، بر مبنای مبلغ قرارداد طبق این ماده به اضافه 100 درصد می‌باشد.
در صورتی که قرارداد مربوط سال‌های قبل باشد، بر اساس شاخص قیمت سالانه مبلغ آن به روزرسانی می‌شود. چنانچه کارشناسی صرفاً مربوط به بخشی از قرارداد مانند تشخیص تخلف از مفاد قرارداد و یا رسیدگی به تأخیر در انجام قرارداد باشد، دستمزد طبق این ماده به اضافه 50 درصد می‌باشد.
تبصره 4 (اصلاحی 1402/8/20)- دستمزد تعیین سبب، علت، ارزیابی و تعیین میزان خسارت در کلیه رشته‌ها بر مبنای میزان خسارت تعیین شده طبق این ماده به اضافه 50 درصد می‌باشد.
تبصره 5 (اصلاحی 1402/8/20)- دستمزد رسیدگی و ارزیابی قطعات یدکی، کالا و لوازم مستعمل، فرآورده‌های غذایی، دارویی و بهداشتی، کلیه ضایعات، ابزار آلات، اجزای ریزالکترونیک و مخابرات، در هر کار ارجاعی به صورت مستقل و یک جا طبق این ماده به اضافه 50 درصد می‌باشد.
چنانچه اجزاء و قطعات فوق جزیی از کل مورد کارشناسی مانند خطوط تولید و انتقال، ماشین آلات و غیره باشد مشمول مقررات این تبصره نمی‌گردد.
تبصره 6 (اصلاحی 1402/8/20)- در مواردی که موضوع کارشناسی توسط چند کارشناس از یک رشته کارشناسی انجام شود، از دستمزد هر کارشناس مبلغ 30 درصد کسر می‌گردد. در این شرایط مبنای رعایت سقف تعرفه پس از کسر 30 درصد خواهد بود و در صورتی که رسیدگی و ارزیابی توسط هیات کارشناسان با رشته‌های مختلف انجام شود، دستمزد کارشناس هر رشته به میزان سهم خود از ارزیابی، طبق تعرفه، جداگانه محاسبه می‌شود.
تبصره 7 (اصلاحی 1402/8/20)- ارزیابی ارزش دارایی‌های نامشهود مانند انواع برندها، صرفاً بر مبنای ارزش محاسبه شده، در کلیه رشته‌ها برابر این ماده به اضافه 50 درصد تعیین می‌شود.
ماده 12– درصورتی‌که رسیدگی به مستندات و مدارک مربوط به کارشناسی به زبان خارجی باشد علاوه بر تعرفه قانونی در هر رشته، هزینه ترجمه رسمی بر اساس آیین‌نامه تعرفه مترجمین رسمی اضافه می‌شود.
ماده 13 (اصلاحی 1402/8/20)[7]– دستمزد تعیین اجاره بهاء، برای کلیه رشته‌ها جهت هر واحد یا مجموعه مستقل تا اجاره ماهیانه 15 میلیون ریال، مقطوعاً 6.000.000 ریال و از 15 میلیون و 1 ریال تا 50 میلیون ریال 20 درصد و از 50 میلیون و 1 ریال تا 100 میلیون ریال 10 درصد، از 100 میلیون ریال به بالا 4 درصد اضافه خواهد شد و حداکثر 600 میلیون ریال می‌باشد.
محاسبه
ماده 14- حق‌الزحمه تفسیر عکس‌های هوائی و ماهواره‌ای ارائه‌شده برای هر پلاک ثبتی و تعیین موقعیت ثبتی آن در عکس‌های مزبور مقطوعاً مبلغ 6.000.000 ریال است و برای تفسیر عکس‌های مذکور مربوط به سال‌های گذشته، به ازای هر سال تصویر و عکس اظهارنظر شده مبلغ 1 میلیون ریال اضافه خواهد شد. همچنین، برای پلاک‌های متعدد متصل به هم به ازاء هر پلاک اضافی 40 درصد به حق‌الزحمه این ردیف اضافه خواهد شد[8].
فصل دوم-تعرفه دستمزد کارشناسی
گروه 1- مهندسی آب و معادن
شامل رشته‌های: (آب – مواد – معادن)
آب
ماده 15- دستمزد اندازه‌گیری آب و حقابه‌ها به شرح ذیل است:
1- تا 50 لیتر در ثانیه، مقطوعا 6,000,000 ریال
2- مازاد بر 50 لیتر در ثانیه تا 1000 لیتر در ثانیه به ازاء هر لیتر 4,000 ریال
3- از 1000 لیتر به بالا به ازاء هر لیتر در ثانیه، 1,600 ریال و حداکثر دستمزد 70 میلیون ریال می‌باشد.
محاسبه
ماده 16- دستمزد تعیین کیفیت شیمیایی و آلودگی آب با توجه به مسائل زیست‌محیطی در هر مورد 6,000,000 ریال می‌باشد.
ماده 17- دستمزد بررسی فنی و تعیین مشخصات سفره‌های سطحی و زیرزمینی آب از هر لحاظ مقطوعا 16,000,000 ریال می‌باشد.
تبصره- در صورتی که انجام کارشناسی مستلزم عملیات نقشه‌برداری باشد، دستمزد آن طبق تعرفه مربوط پرداخت خواهد شد.
ماده 18- دستمزد ارزیابی قنوات، چاه‌ها و منصوبات آن، شبکه‌های آبیاری و زهکشی آب و فاضلاب مطابق ماده 11 این تعرفه خواهد بود.
محاسبه
ماده 19- تعیین نوع و بررسی کیفیت حفاری چاه‌ها و قنوات و بهسازی چشمه‌ها، مقطوعا 14,000,000 ریال است.
ماده 20- دستمزد رسیدگی به اختلاف مربوط به حریم و بستر رودخانه‌ها و کانال‌ها و انهار به شرح زیر تعیین می‌گردد:
1- تعیین حریم کانال‌ها و انهار تا عرض بستر 12 متر از قرار هر کیلومتر 6,000,000 ریال و حداقل 6,000,000 ریال و حداکثر 60,000,000 ریال
2- حریم رودخانه و کانال‌های با عرض بیش از 12 متر، از قرار هر کیلومتر 8,000,000 ریال و حداکثر 100 میلیون ریال.
محاسبه
تبصره (الحاقی 20/08/1402)- تعیین میزان حقابه هر فرد از منابع آبی مبلغ 15,000,000 ریال و تعیین قدمت منابع آبی مبلغ 10,000,000 ریال.
ماده 21- دستمزد رسیدگی به وضع پس آب‌ها به لحاظ تشخیص بار آلودگی بر حسب کمیت و کیفیت مقطوعا 10,000,000 ریال است.
رشته فلزات و معادن:
ماده 22-
1- تعرفه دستمزد کارشناس رسمی رشته فلزات در ارزیابی‌ها طبق ماده 11 این تعرفه
محاسبه
و در مورد ملاک و مشخصات کیفی و عملکردی تشخیص، حداقل 20 میلیون ریال و حداکثر 50,000,000 ریال خواهد بود.
2- تعرفه دستمزد کارشناسان رشته معادن مربوط به ارزیابی ذخایر معدنی (احتمالی - ممکن - قطعی) طبق ماده 11 این تعرفه خواهد بود
محاسبه
در معادن زیرزمینی معادل 35 درصد به تعرفه مربوطه اضافه خواهد شد.
محاسبه
3- در صورتی که انجام بررسی‌ها کارشناسی در معادن منتج به ارزیابی نگردد، حق الزحمه کارشناسی بر اساس ماده 9 این تعرفه قابل پرداخت خواهد بود.
گروه 2- اموال منقول
شامل رشته‌های: (آثار هنری و اشیاء و کتب خطی - اشیاء عتیقه و احجار کریمه، ساعت و جواهرات، فرش و لوازم خانگی و اداری)
ماده 23– دستمزد کارشناسی رشته‌های فوق مطابق ماده 11 این تعرفه
محاسبه
و رشته لوازم‌خانگی و اداری 20 درصد اضافه می‌باشد.
محاسبه
گروه 3- امور پزشکی و غذایی
شامل رشته‌های: (پزشکی، داروسازی و سم شناسی، مواد غذایی و مسمومیت‌های ناشی از آن)
ماده 24– دستمزد کارشناسی رشته‌های فوق، برحسب اهمیت و حساسیت و پیچیدگی موضوع و با توجه به کمیت و کیفیت کار مطابق ماده 9 این تعرفه با پیشنهاد کارشناس و موافقت مرجع ارجاع‌کننده، حداقل 6,000,000 ریال و حداکثر 60,000,000 ریال در هر مورد می‌باشد و در مورد ارزیابی‌ها مطابق ماده 11 این تعرفه محاسبه می‌شود.
محاسبه
تبصره– کلیه هزینه‌های آزمایشگاهی، نمونه‌برداری (بیوپسی)، رادیوگرافی و نظایر آن به عهده متقاضی می‌باشد.
گروه 4- امور مالی
شامل رشته‌های: (حسابداری و حسابرسی – امور بازرگانی – تعیین نفقه و بیمه – امور سرمایه‌گذاری پولی و اعتباری - آمار)
رشته حسابداری و حسابرسی:
ماده 25– دستمزد کارشناسی در امور حسابرسی نسبت به جمع ارقام حساب‌های مورد رسیدگی طبق ماده 11 این تعرفه به اضافه 50 درصد خواهد بود.
محاسبه
ماده 26– دستمزد کارشناسی امور ذیل بر اساس ماده 11 این تعرفه خواهد بود:
محاسبه
1– ارزش سهام و سهم‌الشرکه، با توجه به مجموع دارایی‌های جاری و بدهی‌ها و ذخائر رسیدگی شده به‌اضافه قیمت تمام‌شده دفتری دارایی‌های ثابت؛
2– رسیدگی و حسابرسی ترازنامه و حساب سود و زیان و امور توقف و ورشکستگی؛
3– تعیین قیمت تمام‌شده کالاها با توجه به ارقام تشکیل‌دهنده قیمت تمام‌شده.
رشته امور بازرگانی:
ماده 27– دستمزد کارشناسان رشته بازرگانی در مورد ارزیابی طبق ماده 11 این تعرفه است
محاسبه
و در سایر موارد حداقل 6,000,000 ریال و حداکثر 80,000,000 ریال است.
رشته تعیین نفقه:
ماده ۲۸ (اصلاحی ۱۴۰۲/۸/۲۰)[۱۹]– دستمزد تعیین نفقه جاریه زوجه و اقارب، نفقه معوقه، اجرت المثل، نحله، مهرالمثل و غیره، در هر مورد بر مبنای ماده ۱۱ این تعرفه خواهد بود
محاسبه
رشته سرمایه‌گذاری پولی و اعتباری و رشته بیمه:
ماده 29– دستمزد رشته‌های فوق در مورد ارزیابی‌ها، مطابق ماده 11
محاسبه
در سایر موارد طبق ماده 9 این تعرفه و حداقل 6,000,000 ریال و حداکثر 80,000,000 ریال می‌باشد.
رشته آمار:
ماده 30– تعیین دستمزد رشته آمار با توافق مقام ارجاع‌کننده در هر مورد حداقل 6,000,000 ریال و حداکثر 40,000,000 ریال است.
گروه 5- امور وسائط نقلیه
شامل رشته های:(امور حمل و نقل (ترابری) امور وسائط نقلیه هوایی، دریایی و غواصی، امور وسائط نقلیه موتوری زمینی و وسائط نقلیه ریلی)
ماده 31– دستمزد کارشناسی وسائط نقلیه موتوری زمینی به شرح ذیل است:
1– رسیدگی به اصالت خودرو 5,000,000 ریال
2– رسیدگی به تصادفات 6,000,000 ریال
3– اظهارنظر فنی تعیین تناژ و مدل 6,000,000 ریال
4 (الحاقی 2023/10/20)- ارزیابی وسائط نقلیه زمینی موتوری وفق ماده 11 این تعرفه
محاسبه
ماده 32– تعرفه دستمزد وسائط نقلیه دریایی و غواصی و رشته امور حمل و نقل:
1– برای دعاوی مربوط به حمل و نقل (مسئولیت صادر‌کننده اسناد حمل) با توجه به مبلغ خواسته، مطابق ماده 11 این تعرفه است
محاسبه
2– تعیین ارزش وسائط نقلیه آبی بر اساس ماده 11 این تعرفه است
محاسبه.
3– تعیین علت در تصادم دریایی یا تصادم در آب‌های داخلی به شرح ذیل می‌باشد:
الف- در صورت تصادم بین قایق‌های تفریحی و مسافربری در آب‌های داخلی: در هر مورد 10,000,000 ریال.
ب- در صورت تصادم بین دو یا چند فروند شناور در دریا:
برای شناورهای با ظرفیت بار کمتر از 500 تن (ظرفیت ناخالص یا GT) 20,000,000 ریال در هر مورد؛
محاسبه
برای شناورهای با ظرفیت بار بالاتر از 500 تن (ظرفیت ناخالص یا GT) 40,000,000 ریال در هر مورد.
محاسبه
تبصره– درصورتی‌که تصادم بین دو یا چند شناور با ظرفیت‌های متفاوت باشد، ظرفیت بالاتر مبنای تعیین حق‌الزحمه می‌باشد.
4– در مورد غواصی و عملیات زیرآبی، ماده 9 این تعرفه ملاک عمل خواهد بود.
تبصره– دستمزد تعیین خسارت و ارزیابی‌های وسائل نقلیه هوائی، ریلی و زمینی برابر ماده 11 این تعرفه خواهد بود.
محاسبه
گروه 6-راه و ساختمان و نقشه برداری
شامل رشته های:(راه و ساختمان-معماری داخلی و تزئینات – مهندسی ترافیک -برنامه ریزی شهری-مهندسی محیط زیست-امور ثبتی-ابنیه و آثار باستانی -نقشه برداری -اطلاعات مکانی)
رشته راه و ساختمان:
ماده 33– دستمزد ارزیابی اراضی غیر مزروعی و ابنیه و مصالح ساختمانی و تعیین حقوق کسب و پیشه و تجارت و سرقفلی مطابق ماده 11
محاسبه
و امور معماری داخلی و تزئینات طبق ماده 9 این تعرفه تعیین می‌شود.
ماده 34– دستمزد تطبیق نقشه‌های معماری یا سازه با وضعیت محل و بنا:
برای هر مترمربع مساحت زیربنا 20,000 ریال و حداقل 8,000,000 ریال و حداکثر 80,000,000 ریال است.
محاسبه
ماده 35– دستمزد تطبیق مشخصات قراردادی ساختمان‌ها با وضعیت محل و بنا برای هر مترمربع مساحت زیربنا 20,000 ریال و حداقل 8,000,000 ریال و حداکثر 80,000,000 ریال است.
محاسبه
ماده 36– دستمزد تهیه نقشه‌های معماری و سازه یا گزارش فنی استحکام بنای ساختمان‌های موجود در صورت ضرورت و دستور مرجع قضائی به شرح زیر می‌باشد:
1- معماری کلی هر مترمربع 16,000 ریال و حداقل 8,000,000 ریال و حداکثر 120,000,000 ریال؛
2– سازه هر مترمربع 20,000 ریال و حداقل 8,000,000 ریال و حداکثر 160,000,000 ریال؛
3– گزارش فنی استحکام بنا هر مترمربع 16,000 ریال و حداقل 8,000,000 ریال و حداکثر 120,000,000 ریال.
محاسبه
ماده 37– دستمزد افراز و قطعه‌بندی مستلزم تهیه نقشه دقیق قطعات افرازی و صورت ارزیابی آن‌ها، طرح قطعات مفروزه به‌طور واضح و روشن به شرح زیر است:
1– دستمزد افراز املاک و مستغلات و تقسیم ترکه بر اساس ماده 11 این تعرفه به اضافه بیست درصد؛
محاسبه
2– درصورتی‌که نقشه ملک مورد افراز تهیه نشده باشد، هزینه نقشه بر اساس تعرفه نقشه‌برداری مربوط علاوه بر دستمزد ردیف 1 محاسبه می‌شود.
تبصره– در مواردی که واحدهای ساختمانی با هر نوع کاربری که به‌صورت آپارتمان، طبقه یا بلوک مجزا هستند همانند باشند، طبقه یا بلوک اول به میزان مقرر در این ماده و مواد 34 الی 36 این تعرفه محاسبه و برای بقیه طبقات و یا هر بلوک مشابه فقط ده درصد دستمزد مربوط پرداخت خواهد شد.
ماده 38– دستمزد تشخیص زمین مسبوق به احیاء از نظر ساختمانی تا مساحت 1,000 مترمربع 6,000,000 ریال و برای هر یک هزار مترمربع مازاد، مبلغ 2,000,000 ریال اضافه می‌گردد.
محاسبه
رشته نقشه‌برداری، امور ثبتی و اطلاعات مکانی:
ماده 39– پیاده کردن محدوده پلاک ثبتی در نقشه و عکس هوایی:
1– اگر گذربند مشخص باشد:
تا 1,000 مترمربع مقطوعاً 8,000,000 ریال و نسبت به مازاد تا 10 هکتار هر مترمربع 800 ریال و از 10 هکتار به بالا نسبت به مازاد هر مترمربع 400 ریال و حداکثر 160,000,000 ریال.
2– اگر گذربند مشخص نباشد:
تا 1,000 مترمربع مقطوعاً 20,000,000 ریال و نسبت به مازاد تا 10 هکتار هر مترمربع 800 ریال و از 10 هکتار به بالا نسبت به مازاد هر مترمربع 400 ریال و حداکثر 200,000,000 ریال.
محاسبه
تبصره– درصورتی‌که نیاز به تعیین مشخصات جغرافیائی ملک باشد، به ازاء هر نقطه مشخصات جغرافیائی 1,000,000 ریال اضافه می‌شود.
ماده 40– حق‌الزحمه نقشه‌برداری اراضی و تهیه پروفیل و غیره بر مبنای بند 2 ماده 39 این تعرفه و حداکثر 200,000,000 ریال است
محاسبه
ماده 41- حق‌الزحمه مطالعه پرونده ثبتی و تعیین محل پلاک مورد نظر در املاک تا 1,000 مترمربع، حداقل 6,000,000 ریال و نسبت به مازاد تا 5,000 مترمربع برای هر مترمربع 3,000 ریال و از 5,000 مترمربع تا 50,000 مترمربع نسبت به مازاد برای هر مترمربع 1,600 ریال و از 50,000 مترمربع به بالا نسبت به مازاد برای هر مترمربع 800 ریال و حداکثر 120,000,000 ریال است.
تبصره 1 (الحاقی 1402/8/20)- در مورد پلاک‌های خارج از محدوده به مبالغ مازاد فوق تا بیست درصد افزوده می‌گردد.
محاسبه
تبصره 2 (الحاقی 1402/8/20)- در مورد اراضی و املاک موضوع اسناد عادی، هر قطعه یک پلاک محسوب می‌شود.
ماده 42– دستمزد نقشه‌برداری و تهیه نقشه موقعیت قنوات و مسیر انهار و کانال‌ها و رودخانه‌ها با مقیاس 1,000/1 به‌صورت پیمایش با تعیین محل چاه‌ها، حداقل 10,000,000 ریال است و حداکثر طبق ماده 9 این تعرفه است.
ماده 43 (اصلاحی 1402/8/20)– دستمزد تشخیص حدود ثبتی، رسیدگی به اختلاف املاک، ترسیم کروکی، پیاده نمودن پلاک مورد نظر و تشخیص حدود آن در املاک تا 1 هکتار حداقل 8,000,000 ریال است. در مواردی که مساحت ملک پیش از 1 هکتار باشد به ازاء هر هکتار مازاد بیست درصد به دستمزد اضافه می‌شود و حداکثر 40,000,000 ریال می‌باشد.
محاسبه
تبصره (الحاقی 1402/8/20)- در صورت نیاز به ارائه جانمایی بر روی نقشه‌های هوایی مبلغ 10,000,000 ریال به دستمزدهای فوق اضافه می‌گردد.
ماده 44– دستمزد کارشناسی رشته برنامه‌ریزی شهری:
1– حق‌الزحمه کارشناسی برنامه‌ریزی شهری در زمینه بررسی انطباق طرح‌های تفکیک اراضی شهری با ضوابط و مقررات شهرسازی به شرح زیر است:
1-1- طرح تفکیک با دو قطعه زمین، مبلغ 30,000,000 ریال؛
2-1- طرح تفکیک با 3 تا 10 قطعه زمین، مبلغ 4,000,000 ریال به ازاء هر قطعه مازاد بر 2 قطعه؛
3-1- طرح تفکیک با بیش از 10 قطعه زمین، مبلغ 1,200,000 ریال به ازاء هر قطعه مازاد بر 10 قطعه.
2– حق‌الزحمه برنامه‌ریزی شهری در زمینه بررسی انطباق کاربری اراضی شهری با طرح‌های توسعه شهری به شرح زیر می‌باشد:
1-2- کاربری یک یا دو قطعه زمین مجاور با یکدیگر مبلغ 20,000,000 ریال؛
2-2- کاربری 3 تا 10 قطعه زمین مجاور با هم، مبلغ 3,000,000 ریال به ازاء هر قطعه مازاد بر 2 قطعه؛
3-2- کاربری بیش از 10 قطعه زمین مجاور با هم، مبلغ 1,200,000 ریال به ازاء هر قطعه مازاد بر 10 قطعه.
3– حق‌الزحمه برنامه‌ریزی شهری در زمینه بررسی انطباق شهری ساختمان‌ها به ضوابط و مقررات شهرسازی به شرح زیر می‌باشد:
1-3- ساختمان با یک یا دو واحد قابل تفکیک، مبلغ 20,000,000 ریال؛
2-3- ساختمان با 3 تا 10 واحد قابل تفکیک، مبلغ 3,000,000 ریال به ازاء هر واحد مازاد بر 2 واحد؛
3-3- ساختمان با بیش از 10 واحد قابل تفکیک، مبلغ 1,200,000 ریال به ازاء هر واحد مازاد بر 10 واحد.
تبصره– دستمزد سایر رشته‌های زیر گروه 6 طبق ماده 9 این تعرفه خواهد بود.
محاسبه
گروه 7- صنعت و فن
شامل رشته های:(الکتروشیمی، و پتروشیمی و فرآوردهای شیمیایی، امور انرژی هسته ای، برق، الکترونیک و مخابرات-برق، ماشین و تاسیسات و کارخانجات- تاسیسات ساختمانی- کامپیوتر(رایانه) و فناوری اطلاعات IT,ICT- صنایع گاز و گازرسانی-صنایع نفت -صنایع هوائی و فضائی-مهندسی پزشکی (لوازم و تجهیزات پزشکی)- نساجی و رنگرزی)
ماده 45– دستمزد کارشناسی و ارزیابی رشته‌های فوق بر اساس ماده 11 این تعرفه و تبصره‌های ذیل آن خواهد بود.
محاسبه
تبصره 1– دستمزد تعیین مشخصات فنی ماشین‌آلات تولیدی و صنعتی و استهلاکات آن‌ها و تعیین عمر مفید باقیمانده آن‌ها معادل 40 درصد حق‌الزحمه ارزیابی مندرج در ماده 11 این تعرفه می‌باشد.
محاسبه
تبصره 2– حق‌الزحمه کارشناسی نرم‌افزار کامپیوتر، مطابق ماده 11 این تعرفه به اضافه 50 درصد خواهد بود.
محاسبه
تبصره 3 (الحاقی 1402/8/20)- دستمزد تشخیص اصالت اسناد دیجیتالی، امضای الکترونیکی، پیام‌های متنی، صوتی و تصویری در فضای مجازی، حملات سایبری و امنیت شبکه و عملکرد ماینرها حداقل 10,000,000 ریال و حداکثر بر اساس ماده 9 این تعرفه خواهد بود.
گروه 8- فنون هنری
الف-دستمزد مربوطه به عکس برداری
شامل رشته های امور ورزشی -تمبر تشخیص اصالت خط، امضاء و اثر انگشت-چاپ وچاپخانه-طراحی و گرافیک-هنرهای نمایشی ، امور سینمائی و عکاسی)
ماده 46– دستمزد کارشناسی رشته تشخیص اصالت خط و امضاء و اثر انگشت در پرونده‌های غیرمالی و در هر مورد بررسی (هر مستند) حداقل 8,000,000 ریال است. درصورتی‌که کم و کیف کار ایجاب نماید با پیشنهاد کارشناس و توافق مراجع ارجاع‌کننده کارشناسی، حداکثر 60,000,000 ریال تعیین می‌گردد.
تبصره– دستمزد کارشناسی رشته‌های فوق در پرونده‌های مالی مطابق ماده 11 این تعرفه محاسبه می‌گردد و حداکثر 50,000,000 ریال می‌باشد.
محاسبه
ماده 47– دستمزد کارشناسی مربوط به عکاسی و امور سینمایی و تئاتر و شعر و سرود و چاپ و چاپخانه به شرح ذیل می‌باشد:
الف- دستمزد کارشناسی مسائل فنی عکس و فیلم و اختلاف رنگ‌ها، شرایط نوری، کمپوزیسیون (ترکیب‌بندی)، پرسپکتیو، ظهور و چاپ حداقل 8,000,000 ریال و حداکثر 80,000,000 ریال در هر مورد با توافق مقام ارجاع‌کننده.
ب- امور مربوط به فیلم‌برداری و سینما:
دستمزد رسیدگی به موارد اختلاف فی‌مابین کارفرمایان و تهیه‌کنندگان اعم از نویسنده، کارگردان، تصویربردار، تدوین‌کننده، لابراتور و صدابردار به شرح زیر است:
1- برنامه‌های کوتاه‌مدت و مستند اعم از فیلم و یا ویدئو و برنامه‌های انیمیشن حداقل 10,000,000 ریال؛
2- برنامه‌های بلندمدت سینمایی بیشتر از یک ساعت، برحسب مدت فیلم و حداکثر 80,000,000 ریال.
پ- دستمزد ارزیابی فیلم، وسایل و لوازم عکاسی و فیلم‌برداری و سینما و ویدئو مطابق ماده 11 این تعرفه محاسبه خواهد شد.
محاسبه
ت- هزینه‌های مربوط به آزمایشگاه – استفاده از لوازم مونتاژ، دستگاه‌های نمایش جهت بازدید فیلم و تصاویر تابع ماده 9 این تعرفه خواهد بود.
ث- دستمزد کارشناس در امور ورزشی بدون موارد جرح یا فوتی برای هر مورد 10,000,000 ریال و برای موارد فوتی و یا جرحی حداکثر 80,000,000 ریال با نظر مرجع مربوطه و عنداللزوم طبق ماده 9 این تعرفه خواهد بود.
ج- دستمزد کارشناسی رشته چاپ و چاپخانه در هر مورد حداقل 8,000,000 ریال و حداکثر 60,000,000 ریال و در موارد اختلافات مالی ارجاعی دادگاه‌ها، طبق ماده 9 این تعرفه می‌باشد.
چ- دستمزد کارشناسی رشته طراحی و گرافیک در هر مورد بررسی حداقل 8,000,000 ریال و در پرونده‌های مالی و اختلافی مطابق ماده 11 و تبصره‌های آن
محاسبه
و در سایر موارد مطابق ماده 9 این تعرفه محاسبه می‌گردد.
گروه 9 کشاورزی و منابع طبیعی
شامل رشته های:(آبزیان و شیلات، دام پروری و دامپزشکی، صنایع چوب، کشاورزی و منابع طبیعی ، گیاه پزشکی -محصولات دامی(پوست، چرم-سالامبور و روده) ، محیط زیست طبیعی)
ماده 48– دستمزد ارزیابی‌های رشته‌های فوق مطابق ماده 11 این تعرفه محاسبه خواهد شد.
محاسبه
ماده 49– دستمزد هزینه تعیین حق آبادانی و حق ریشه و زراعت و نسق زارعانه و تعیین هزینه احیاء و اصلاح و تسطیح زمین‌های کشاورزی و باغات و حق غارسی طبق ماده 11 این تعرفه می‌باشد.
محاسبه
ماده 50– دستمزد نمونه‌برداری به‌منظور تعیین کیفیت و طبقه‌بندی محصولات زراعی، باغی، دامی، آبزیان، خوراک دام، مکمل و داروهای مصرفی دامی با توافق طبق ماده 9 این تعرفه تعیین می‌شود.
ماده 51 (اصلاحی 1402/8/20)[36]– دستمزد تشخیص اراضی (دایر و بایر و موات) و تشخیص منابع ملی و مستثنیات تا مساحت 1,000 متر مربع 8,000,000 ریال و به ازای هر 1,000 متر مربع مازاد، ده درصد و بالاتر از یک هکتار، پنج درصد به دستمزد فوق اضافه می‌گردد.
محاسبه
ماده 52– دستمزد افراز املاک کشاورزی بر اساس ماده 11 این تعرفه به اضافه بیست درصد خواهد بود.
محاسبه
تبصره– درصورتی‌که انجام امر کارشناسی مستلزم تهیه نقشه باشد، دستمزد نقشه‌برداری بر طبق تعرفه مربوط محاسبه خواهد شد.
ماده 53– دستمزد ارزیابی تجهیزات مرتبط و مواد اولیه و محصولات و فرآورده‌های کشاورزی و دامی و جنگلی و شیلات و زنبورداری و غیره موجود در انبارها بر اساس ماده 11 این تعرفه محاسبه خواهد شد.
محاسبه
گروه 10-خدمات اداری و عمومی
(امور آموزشی ، امور اداری و استخدامی-امور خبرنگاری و روزنامه نگاری-امور گمرکی -ایران گردی و جهانگردی-ثبت شرکت ها، علائم تجاری واختراعات -زبان های خارجی-کتاب و کتابداری)
ماده 54– دستمزد کارشناسی در مورد کلیه رشته‌های فوق با توجه به کم و کیف کار در هر مورد حداقل 8,000,000 ریال[37] و بیش از آن طبق ماده 9 این تعرفه با پیشنهاد کارشناس و تأیید مقام ارجاع‌کننده خواهد بود. در موارد ارزیابی و تعیین خسارت طبق ماده 11 این تعرفه عمل خواهد شد.
محاسبه
گروه 11-ایمنی و حوادث
شامل رشته های:(امور آتش سوزی و آتش نشانی-امور اسلحه و مهمات-امنیت عمومی-حوادث ناشی از کار-مواد محترقه و منفجره)
ماده 55– دستمزد کلیه رشته‌های فوق با توجه به کم و کیف کار در هر مورد حداقل 10,000,000 ریال[38] و بیش از آن طبق ماده 9 این تعرفه با پیشنهاد کارشناس و تأیید مقام ارجاع‌کننده خواهد بود.
گروه 12-بیو و نانوتکنولوژی
تبصره– حق‌الزحمه کارشناسان این گروه طبق ماده 9 این تعرفه تعیین می‌گردد.
ماده 56– اعلام نظر نسبت به موارد اختلاف در نحوه محاسبه دستمزد، حسب مورد با کانون ذی‌ربط یا مرکز و تفسیر مواد تعرفه حسب مورد به عهده شورای عالی کارشناسان و مرکز می‌باشد.
ماده 57– کلیه ضوابط و مقررات مندرج در این تعرفه از سوی کارشناسان رسمی عضو مرکز یا کانون‌ها و دستگاه‌ها اعم از وزارتخانه‌ها مؤسسات دولتی، شرکت‌های دولتی، نهادهای عمومی غیردولتی، بانک‌ها، مؤسسات اعتباری و سایر شرکت‌ها و دستگاه‌های دولتی که شمول قانون بر آن‌ها مستلزم ذکر نام می‌باشد، لازم‌الرعایه است.
ماده 58– این تعرفه با 58 ماده و 27 تبصره[39] جایگزین تعرفه دستمزد کارشناسان رسمی دادگستری، مصوب 30/7/1392 است و در تاریخ 1398/12/25 به تصویب رئیس قوه قضائیه رسید و 15 روز پس از انتشار در روزنامه رسمی لازم‌الاجرا است. مقررات مغایر لغو می‌گردد.